HOME > Schildklier > Behandeling > Radioactief jodium
Hyperthyreoïdie
Struma
Leefregels
Meer informatie
Voorbehandeling
De schildklier kan geremd worden vóór een behandeling met
radioactief jodium. Dat is niet altijd nodig.Gekozen wordt meestal voor de schildklierremmer thiamazol
(Strumazol®). Hiermee moet gestopt worden: 3-5 dagen vóór de slok t/m 3-5
dagen na de slok.
Als de patiënt PTU slikt, moet hiermee gestopt worden: ten
minste 15 dagen vóór tot en met 3-5 dagen na de slok.
Het stoppen geldt ook bij de combinatietherapie met
schildklierremmers plus levothyroxine. Van tevoren
mag de patiënt 4 weken geen levothyroxine slikken.
Behandeling
Radioactief jodium werkt goed, is gemakkelijk beschikbaar en de
kosten vallen mee. Het wordt al heel lang toegepast. De patiënt krijgt het
radioactief jodium in de vorm van een capsule of als vloeistof. Na inname is 1 à 2 dagen isolatie nodig; dit is vanwege onder
andere de afvoer van urine en ontlasting, die tijdelijk radioactief is.
Als een patiënt de oogziekte van Graves heeft, krijgt hij soms
ook bijnierschorshormoon (Prednison). Hiermee wordt voorkomen dat klachten
verergeren.
Nabehandeling
De slok helpt niet direct, er kunnen 3 tot 6 maanden voor nodig
zijn. Vaak krijgt de patiënt voor die tijd schildklierremmers (plus
levothyroxine) voorgeschreven.
Optimale dosis
Het begrip ‘optimale dosis’ wordt op twee manieren uitgelegd:
-
de dosering die na één slok de grootste kans geeft op
euthyreoïdie (= gewone schildklierwerking)
-
de dosering die na één slok de grootste kans geeft om de
hyperthyreoïdie te genezen. Hierbij gelden euthyreoïdie en
hypothyreoïdie als gewenste resultaten
De eerste aanpak zorgt dat de hyperthyreoïdie vaker terugkomt
(tot 30%).
De tweede aanpak zorgt dat meer patiënten een hypothyreoïdie
krijgen. Dat kan oplopen tot op den duur 90% van de patiënten. Zij
moeten levenslang levothyroxine slikken.
In de praktijk kiest de arts tussen de:
-
persoonlijke dosering
-
vaste dosering
Bij zo’n persoonlijke dosering wordt gemeten hoeveel een
persoon (= het individu) nodig heeft om de schildklier rustiger te laten
werken. Zo’n onderzoek noem je ook wel een ‘jodium-uptake’. In
Nederland wordt meestal gekozen voor deze persoonlijke dosering.
De kans dat de hyperthyreoïdie terugkomt, is groter bij een
groot schildkliergewicht.
Ablatieve dosis
Wanneer het de bedoeling is de schildklier snel uit te
schakelen, is een ‘ablatieve dosis’ de oplossing. Hiervoor wordt een
afgemeten persoonlijke dosis verdubbeld. Bij een zwangerschapswens en hyperthyreoïdie is dat een
mogelijkheid. Dit gaat om een veel lagere dosis radioactief jodium dan bij
schildklierkanker.
Schildklierkanker
De vormen schildklierkanker die het meest voorkomen, zijn het papillaire en het folliculaire carcinoom. Deze carcinomen ontstaan uit schildkliercellen die schildklierhormoon maken.
Schildkliercellen nemen (radioactief) jodium op. Dit geldt ook voor de kankercellen van het papillaire en folliculaire carcinoom. Hiervan maken we gebruik bij de behandeling van deze vormen van kanker.
De behandeling is voor deze vormen van schildklierkanker ongeveer hetzelfde.
De schildklier wordt eerst totaal verwijderd; vaak gebeurt dit in twee operaties.
Aansluitend volgt behandeling met een hoge dosis radioactief jodium. Hiermee wordt eventueel nog aanwezig schildklierweefsel vernietigd. De dosis radioactief jodium is bij schildklierkanker veel hoger dan bij hyperthyreoïdie.
Invloed van hoge doses I-131 op de mannelijke fertiliteit
Mannen met schildkliercarcinoom en (mogelijk) toekomstige kinderwens dienen cryopreservatie van semen (= het invriezen van zaadcellen) aangeboden te krijgen zo spoedig mogelijk na het stellen van de diagnose en voorafgaand aan hun eerste I-131 dosis.
Vitamine C-tabletten, zuurtjes, kauwgum
Speekselklieren en maagslijmvlies nemen ook radioactief jodium op. Om de speekselklieren te activeren en ontsteking van de speekselklieren te voorkomen, krijgt u het advies ieder uur na de slok vitamine C-tabletten, zure snoepjes of zure dranken te nuttigen. Veel drinken is belangrijk. U kunt ook kauwgom kauwen. Fruit eten is ook goed.
Levothyroxine
Hierna krijgt de patiënt levothyroxine voorgeschreven. Dit vervangt de schildklier en voorkomt dat de hypofyse TSH (= schildklier stimulerend hormoon) maakt.
Gestreefd wordt naar een TSH-waarde onder het normale niveau.
Uitzaaiingen
Uitzaaiingen worden ook meestal met radioactief jodium behandeld; soms met een operatie. Niet alle uitzaaiingen nemen radioactief jodium op, dan kan operatie of bestraling mogelijk nodig zijn.
Controle
Patiënten worden levenslang gecontroleerd, maar uiteindelijk niet vaker dan eenmaal per jaar.
Hyperthyreoïdie
Er zijn drie soorten behandeling voor hyperthyreoïdie:
Samen met de arts en afhankelijk van de oorzaak van de hyperthyreoïdie kiest de patiënt voor een behandeling.
Van belang is goede uitleg over voor- en nadelen van de drie behandelingen. Denk hierbij aan grote kans op terugkomst van hyperthyreoïdie bij schildklierremmers, grote kans op hypothyreoïdie bij radioactief jodium en operatie, en risico’s bij een operatie.
Ziekte van Graves
Voor veel patiënten met de ziekte van Graves is een behandeling met schildklierremmers een goede keus. Deze keus is onafhankelijk van de ernst van de hyperthyreoïdie.
Bij die patiënten bij wie een fors struma bestaat wordt, nadat de schildklier rustig is geworden, gekozen voor een behandeling met radioactief jodium.
Is er geen of een gering struma, dan kan gekozen worden voor het doorzetten van de behandeling met schildklierremmers gedurende 1 à 1½ jaar.
Ook dan komt de hyperthyreoïdie bij veel patiënten terug. Zij worden dan alsnog behandeld met radioactief jodium. Een operatie wordt echter nog maar zelden gedaan, omdat die risico’s heeft.
Toxisch adenoom/toxisch multinodulair struma
Patiënten met een hyperthyreoïdie door een toxisch adenoom worden voor de keus gesteld:
Wanneer er sprake is van een toxisch multinodulair struma, wordt bij voorkeur behandeld met radioactief jodium.
Een behandeling met schildklierremmers heeft in beide gevallen weinig zin. Zo’n behandeling zou levenslang duren. De hyperthyreoïdie keert vrijwel altijd terug na het stoppen met schildklierremmers.
Bij ouderen met een milde hyperthyreoïdie wordt soms wel gekozen voor permanente behandeling met een lage dosis schildklierremmers.
Struma
Een struma wordt steeds vaker behandeld met radioactief jodium. De behandeling is eenvoudig en in hoge dosis ook effectief. Verkleining treedt op tot 50%, maar het duurt wel 1 à 2 jaar voor dit effect wordt bereikt.
De slok wordt vooral toegepast bij ouderen met een groot struma. Bij ernstige klachten met slikken of ademhalen moet prednison gegeven worden om zwelling door bestralingsontsteking te voorkomen.
Hypothyreoïdie kan ook na jaren nog optreden als radioactief jodium is gegeven.
Als er sprake is van één enkele nodus kan een injectie met alcohol worden overwogen, waardoor de nodus verschrompelt.
Leefregels
Tijdens en na de slok gelden leefregels. Veel ziekenhuizen hebben een folder met leefregels. De leefregels vindt u ook in de brochure Behandeling met radioactief jodium.
Meer informatie:
Spreekuur Thuis - behandeling struma
|
