Hypothyreoïdie

Bij hypothyreoïdie - een 'trage schildklier' - maakt de schildklier geen of te weinig schildklierhormoon. De oorzaak kan verschillen. Patiënten met hypothyreoïdie worden in principe behandeld met 

  • levothyroxine (T4), daarnaast zijn ook
  • liothyronine (T3) en
  • dierlijk schildklierhormoon op de markt. 

Bekijk ook de bijsluiters van de medicatie.
Voor vragen over het gebruik van medicijnen kunt u ook terecht bij de Schildkliertelefoon.

Levothyroxine - T4

Levothyroxine - T4

De standaardbehandeling van hypothyreoïdie bestaat uit levothyroxine. Tabletten levothyroxine (T4) zijn verkrijgbaar in diverse merken en merkloze geneesmiddelen. Overleg met uw arts welke medicatie het beste is. In het algemeen geldt dat indien je goed bent ingesteld op een bepaald merk, u niet meer moet wisselen (conform huisartsenstandaard en handleiding apotheken). Levothyroxine zorgt in het bloed voor een constant niveau van schildklierhormoon.

Als de schildklier nog gedeeltelijk werkt, vullen de tabletten het tekort aan. Wanneer de schildklier niet meer werkt, vervangen de tabletten de functie van de hele schildklier. Er bestaat geen medicijn dat de schildklier kan genezen.

Bij jonge, gezonde mensen kan direct worden gestart met de verwachtte benodigde dosering. Bij ouderen wordt de dosering in stappen verhoogd tot de verwachte einddosis.
Na een behandeling met radioactief jodium en een operatie waarbij snel sprake is van hypothyreoïdie, kan ook direct een volledige dosis T4-hormoon gegeven worden.
Als de verwachte onderhoudsdosis is bereikt, dient aan de hand van bloeduitslagen en de klachten van de patiënt de dosering nader te worden afgestemd. Lees over de (fijn)afstemming van medicatie meer in de richtlijnen.

Bij goed ingestelde patiënten is:
de TSH-waarde meestal laag-normaal (lager dan 2, rond de 1).
het vrije T4 (FT4) is dan meestal hoog-normaal (hoger dan 16).

Restklachten

Een deel van de patiënten houdt ondanks een optimale instelling op medicatie – op geleide van bloeduitslagen – restklachten. Denk daarbij aan moeheid, gewrichts- en spierpijn en geheugen-/concentratieklachten. Het is hierbij zeer goed mogelijk dat een pilletje een optimale schildklierfunctie niet per se kan nabootsen. Van belang is overige oorzaken van restklachten zorgvuldig na te gaan en uit te sluiten. Daarbij moet gelet worden op de aanwezigheid van andere auto-immuunziekten, zoals:

Bekijk het complete overzicht van auto-immuunaandoeningen.

Aanbevelingen bij het gebruik van levothyroxine/T4-hormoon

Gebaseerd op het artikel: Levothyroxine. Wetenswaardigheden en misverstanden

Tijdstip van inname

  • Neem uw medicatie iedere dag op dezelfde tijd in, zo'n 30 minuten voor het ontbijt.Houd hierbij ook rekening met koffie en thee. 
  • Het 's avonds innemen van de medicatie wordt door sommigen als prettiger ervaren en makkelijker in te passen in hun leefritme. 's Avonds dient u ongeveer 3 uur voor inname nuchter te zijn. (Houd hierbij ook rekening met de koffie of cola en versnaperingen)
    In een recent Nederlands onderzoek is het slikken 's avonds voor het slapengaan onderzocht. Uit dit onderzoek bleek dat levothyroxine in de nacht wat makkelijker wordt opgenomen.
  • T4 vergeten? Neem dan later die dag T4 zo nuchter mogelijk in: ongeveer 3 uur na een vorige maaltijd en ten minste een half uur voor de volgende maaltijd. De volgende dag een dubbele hoeveelheid nemen, wordt afgeraden; beter kan dan een keer een dosis worden overgeslagen.

Combinatie andere medicijnen of middelen

  • Neem T4 niet in binnen 4 uur voor of na het innemen van colestipol of colestyramine (cholesterolverlagende middelen), aluminium of magnesium (in maagzuurbinders en sommige multivitamines), bifosfonaat (bij osteoporose), sucralfaat (maagbeschermend middel) of ijzerverbindingen (bij bloedarmoede en in sommige multivitamines).

Bloedonderzoek

  • Als u samen met uw dokter de dosis T4 heeft vastgesteld waarbij u zich goed voelt, is het aan te bevelen iedere 6-12 maanden uw hormoonwaarden te laten controleren.
  • Bij bloedonderzoek, zorg dan dat u ten minste 4 uur voor het afnemen van het bloed uw T4 inneemt. U kunt T4 ook innemen na het prikken. Houdt in ieder geval elke keer dezelfde gewoonte aan bij het bloedprikken.

Zwangerschap

  • Bij zwangerschap is het nodig direct de dosis T4 te verhogen (meestal met circa 25%). In de loop van de zwangerschap wordt veelal de dosis nog verder op gehoogd.
  • Streef bij zwangerschap naar een TSH-waarde tussen de 0,4 en 1,5. Aangeraden wordt elke 4-6 weken deze waarde te controleren in de eerste helft van de zwangerschap. De dosis T4 kan dan zo nodig aangepast worden. Maak hierover al bij een zwangerschapswens goede afspraken met uw arts. Bij voorkeur met een internist/endocrinoloog.
  • Nadat de baby is geboren, kunt u terug gaan naar de oude dosis T4.

Praktische zaken

  • Bewaar levothyroxine op kamertemperatuur, op een droge plaats en niet in het directe zonlicht of koelkast. Zorg dat kinderen en huisdieren er niet bij kunnen.
  • Gebruik medicijnen niet na de vervaldatum op de verpakking.

Bijwerkingen

Sommige levothyroxine tabletten kunnen soms zorgen voor jeuk. Dat kan veroorzaakt worden door een van de draagstoffen van het tablet, zoals de blauwe kleurstof bij tabletten van 25 mcrgr.

Levothyroxine (T4) zelf geeft in principe verder geen bijwerkingen. Wel kunnen er klachten ontstaan als er te veel (of nog te weinig) medicatie wordt gebruikt.

Overdosering

  • Bij mensen die te veel schildklierhormoon slikken, wordt meer botmassa afgebroken. Voor jongere mensen is dat niet zo'n probleem. Bij vrouwen na de overgang neemt de botontkalking toe door overdosering.
  • Bij ouderen treden vaker hartproblemen en botklachten op. Overdosering schildklierhormoon kunnen dergelijke klachten verergeren.