Wat is Pernicieuze anemie / Vitamine B12-tekort

Letterlijk betekent het 'schadelijke bloedarmoede' 1). In vroeger tijden was dit een vorm van bloedarmoede die zich niet liet behandelen met ijzertabletten, en uiteindelijk tot de dood leidde. Tegenwoordig weten we dat deze vorm van bloedarmoede wordt veroorzaakt door een tekort aan vitamine B12.

Pernicieuze anemie is ook bekend onder de naam: de ziekte van Addison-Biermer (niet te verwarren met de ziekte van Addinson = verminderde bijnierfunctie) of macrocytaire of megaloblastaire anemie.
Naast bloedarmoede en de daarbij horende klachten, hebben mensen ook neurologische en andere klachten. Door betere voeding en vooral meer foliumzuur in de voeding (foliumzuur kan ten dele compenseren voor vitamine B12) heeft nu nog slechts een minderheid van de pernicieuze anemie-patiënten bloedarmoede.

Vitamine B12-tekort

Het tekort aan vitamine B12 ontstaat bij dit ziektebeeld omdat het lichaam B12 niet (goed) meer opneemt. We zijn voor vitamine B12 afhankelijk van onze voeding. Vitamine B12 zit alleen in vlees, vis, eieren en zuivel.
Vitamine B12 is essentieel voor allerlei systemen in het lichaam, onder andere voor het zenuwstelsel, het immuunsysteem, het hart- en vaatstelsel en het maagdarmstelsel.vitb12 ampul

De klachten worden dus veroorzaakt door een tekort aan vitamine B12 in het lichaam. Vitamine B12 is een van de in water oplosbare vitaminen (B en C), maar heeft net als de vetoplosbare vitaminen (A, D, E en K) wel een voorraad in het lichaam. Die voorraad kan tot wel 10 jaar meegaan en een tekort wordt pas na jaren en sluipend merkbaar. Het kan ook weer geruime tijd duren voor zowel de benodigde hoeveelheid vitamine B12 én de voorraad weer is aangevuld. 2)

Waarom staat dit op een site over schildklierziekten?

De ziekte van Hashimoto en de ziekte van Graves - samen goed voor de overgrote meerderheid van de schildklierpatiënten - zijn zogenaamde auto-immuunziekten. Vitamine B12-tekort kan verschillende oorzaken hebben, en een van die oorzaken is een auto-immuunziekte. De ziekte van Hashimoto of Graves en pernicieuze anemie, is een veel voorkomende combinatie van auto-immuunziekten.

Oorzaken

Oorzaken van Vitamine B12 tekort

Voeding

Om voldoende vitamine B12 binnen te krijgen, moet er ten eerste genoeg vitamine B12 in je eten zitten. Vitamine B12 komt alleen voor in dierlijke producten als vlees, vis, kaas en melk. Veganisten (mensen die helemaal geen dierlijke producten gebruiken, dus niet alleen geen vlees zoals vegetariërs) krijgen vroeg of laat een tekort aan vitamine B12, tenzij ze door middel van injecties of tabletten deze vitamine toch binnenkrijgen.

Intrinsic factor

Een tweede voorwaarde om voldoende vitamine B12 binnen te krijgen is de productie van de zogenaamde 'intrinsic factor'. Vitamine B12, zoals het in melk of vlees zit, kan niet worden opgenomen in de darm of actief in het lichaam aan de slag gaan zolang er geen stukje is aangeplakt: de intrinsic factor (vitamine B12 wordt ook wel de 'extrinsic factor' genoemd). Cellen van de maag maken deze intrinsic factor, en een gezonde maag is dus ook nodig om voldoende vitamine B12 binnen te krijgen. Tenslotte is een gezonde darm nodig om de vitamine B12 + intrinsic factor op te nemen.

Soms ontstaat er een auto-immuunreactie tegen de maagcellen die de intrinsic factor maken of tegen de intrinsic factor zelf. Hierdoor ontstaat op den duur een vitamine B12 tekort. Dit tekort ontstaat meestal in de loop van jaren. De lever kan namelijk voor meer dan een jaar vitamine B12 op voorraad houden.

Malabsorbtie

Behalve de hierboven vermelde auto-immuunreactie op de intrinsic factor, veroorzaakt ook coeliakie een verminderde opname van B12 door het lichaam.

Verder zien we ook tekorten bij langdurig gebruik van maagzuurremmers (omeprazol, pantazol, nexium), alcoholisme, de aanwezigheid van de helicobacter pylori (maagbacterie) of chronische darmontstekingen.

Meer oorzaken van een tekort aan vitamine B12 is na te lezen op de website van Stichting B12-Tekort.