Schildklierpatiënten zijn afhankelijk van hun medicatie voor hun dagelijks functioneren. Door leveringsproblemen, tekorten of substitutie lopen schildklierpatiënten nog wel eens tegen problemen aan. In dit artikel gaan we in op het verschil tussen merkmedicijn en merkloos én maken we onderscheid tussen de situatie dat je start met schildkliermedicijnen of deze al langer gebruikt.

Starten met medicatie

Als de diagnose duidelijk is ga je zeer waarschijnlijk medicijnen gebruiken. Meestal wordt bij een snelle schildklier met medicatie gestart die de schildklier (eerst) stillegt en wordt de benodigde hoeveelheid schildklierhormoon met het medicijn levothyroxine aangevuld. 
De standaardbehandeling voor een trage schildklier is aanvulling van het schildklierhormoon door tabletten met levothyroxine.

De levothyroxine is verkrijgbaar in diverse merken en merkloze varianten en doseringen.

Over het algemeen schrijft de behandelend arts op een recept de werkzame stof voor en de apotheek verstrekt volgens afspraken met de zorgverzekeraar de medicatie. Je zorgverzekeraar of apotheker kiest hierbij vaak voor een merkloos middel, volgens het preferentiebeleid of vanwege eigen keuze van de apotheek. Een merkloos medicijn is goedkoper, maar net zo goed als het merkmedicijn. Dat is van tevoren uitgebreid onderzocht.

N.B. Voor levothyroxine geldt géén preferentiebeleid, lees meer onder ‘Je gebruikt al schildkliermedicatie?

CBG folder Generieke middelen

Feiten over merkloos

Een merkloos medicijn is een soort ‘kopie’ van een eerder goedgekeurd merkmedicijn. De stof die ervoor zorgt dat het medicijn werkt, heet de werkzame stof. In het merkloze medicijn zit dezelfde werkzame stof, in dezelfde sterkte of binnen de toegestane bandbreedte van de sterkte. Andere begrippen voor merkloze medicijnen zijn ‘generieke medicijnen’ of ‘generieken’. 

In de folder ‘Antwoorden op vragen over merkloze medicijnen’ staat duidelijke informatie over merkloze geneesmiddelen.*

Bijvoorbeeld: 

  • over de veiligheid
  • over de werking
  • over het kostenverschil tussen merk- en merkloos medicijn
  • hoe u merkloze middelen kunt herkennen
  • waar u bijwerkingen kunt melden

Je gebruikt al schildkliermedicatie?

Als je eenmaal bent gestart met levothyroxine is het advies: niet meer wisselen van merk, tenzij om medische redenen.

Hoewel de werkzame stof (levothyroxine) bij alle merk - en merkloze varianten hetzelfde is, zijn de medicijnen niet zomaar uitwisselbaar. Dat komt mede doordat de merken verschillende hulp- en vulstoffen bevatten die van invloed kunnen zijn op de opname van de werkzame stof in de maag/darm. De hoeveelheid levothyroxine die uit een tablet daadwerkelijk in het lichaam wordt opgenomen, kan daardoor per merk of fabrikant verschillen. Een dergelijke hele kleine verandering kan al leiden tot over- of onderdosering met mogelijk grote gezondheidsklachten tot gevolg.

Wisselen ongewenst

Apothekers bieden soms een ander merk of merkloos medicijn aan dan je gewend bent; dit wordt substitutie genoemd. Als reden noemt men veelal dat de zorgverzekeraar dit voorschrijft (preferentie- of voorkeursbeleid) of dat zij jouw merk niet op voorraad hebben. Ook de folder ‘Antwoorden op vragen over merkloze medicijnen’ kan de indruk wekken dat je een ander (merkloos) merk moet proberen als de apotheker dit aanbiedt. 

In het geval van levothyroxine geldt echter geen preferentiebeleid; de apotheek kan zich daar dus niet op beroepen. Wisselen van schildkliermedicijnen (merk of merkloos) om niet-medische redenen is ongewenst en hoef je niet te accepteren. 

Dit standpunt - wisselen op niet-medische gronden is ongewenst – vind je terug in:

Het recente onderzoek en de rapportage van het NIVEL en Pharma over het gedwongen overstappen door het Thyrax-tekort en het artikel van het Bijwerkingencentrum Lareb bevestigen dat het wisselen van (schildklier)medicatie door een ander merk tot ontregeling en grote gezondheidsklachten kan leiden. 

Meer over de verschillende merken levothyroxine en de bijsluiters.

Lees meer:

*De folder is uitgebracht door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), mei 2017