fijn instellen

In de tweede fase gaat het om het fijn-instellen: het bereiken van de persoonlijke optimale waarden voor TSH (en FT4). Uit onderzoek is gebleken dat iedereen een eigen optimale waarde voor TSH en FT4 heeft, het individuele setpoint.
Helaas zijn deze persoonlijke waarden meestal niet bekend omdat we bij gezonde mensen doorgaans geen TSH en FT4 waarden meten.

Maar: veel setpoints liggen in de buurt van een TSH van 1.
Daarom houden veel behandelaars die waarde aan als een richtwaarde, uiteraard op geleide van klachten. De methode van fijn-instellen zorgt er meestal voor dat je dicht bij je setpoint uitkomt.

 

Klachten zijn leidraad

Kleine veranderingen in de hoeveelheid levothyroxine kunnen grote veranderingen in TSH teweeg brengen. De dosering wordt daarom met kleine stapjes aangepast op geleide van de klachten. De schildklierbehandeling streeft naar een klachtenvrije situatie. De vraag: “hoe voelt u zich?” speelt in deze fase een grote rol.

Een wereld van verschil

"Ik heb jaren gemodderd, extreem moe, burn out-achtig, depressief. Moeten stoppen met werken. Totdat ik een arts had die samen met mij verder ging puzzelen met de bloedwaarden. Stapje voor stapje kwam ik terug. Een wereld van verschil! Ik werk weer drie dagen in de week. Kan sociaal weer meedoen. Ik voel me meestal goed, hoewel ik wel op mijn grenzen moet letten. Dat is het verschil."

 

Hoe voelt u zich: waar gaat dat over?

Als bij het instellen (vooral bij het fijn-instellen) iets teveel hormoon wordt voorgeschreven treden al snel symptomen van hyperthyreoïdie (snelle schildklier) op, zoals:

  • snelle hartslag
  • stuiteren door het huis
  • spier- en gewrichtspijn
  • snelle stoelgang
  • hyperactiviteit
  • gevoel van uitputting

Download de uitgebreide klachtenlijst >>  

Als bij het instellen iets te weinig hormoon wordt voorgeschreven treden symptomen van hypothyreoïdie (trage schildklier) op, zoals: 

  • vermoeidheid
  • watten in het hoofd
  • spier- en gewrichtspijn
  • trage stoelgang
  • grote behoefte aan slaap
  • trage hartslag

Download de uitgebreide klachtenlijst >>


Met kleine stappen een beter resultaat

Kleine stappen in de dosering levothyroxine zijn gebruikelijk: 12,5 microgram per dag, bijvoorbeeld van 100 naar 112.5. Dit kan door tabletten te breken of door tabletten om-en-om te slikken; Bijvoorbeeld afwisselend per dag 100 en 125. Dit kan meestal zonder problemen, vanwege de lange halfwaardetijd van levothyroxine.

Instellen fase 1 en 2

 

Toelichting

Het individuele setpoint

Uit onderzoek is gebleken dat iedereen een eigen optimale waarde voor TSH en FT4 heeft. Helaas zijn deze waarden meestal niet bekend. Immers, bij gezonde mensen meten we meestal geen TSH en FT4 waarden. Maar:

  1. Na enige tijd behandeld te zijn is soms het berekenen van het setpoint mogelijk;
  2. Veel setpoints liggen in de buurt van een TSH van 1, daarom houden veel behandelaars die waarde aan als een richtwaarde, uiteraard op geleide van klachten;
  3. De methode van fijn-instellen zorgt meestal ervoor dat je dicht bij je setpoint uitkomt.

Halfwaardetijd

Met halfwaardetijd wordt bedoeld de tijd die het lichaam nodig heeft om de helft van een ingenomen hoeveelheid medicatie af te breken.

Bij paracetamol is dat enkele uren, daarom neemt men dat een paar keer per dag in bij (langdurige) pijn. Paracetamol werkt dan ook snel.

Maar bij levothyroxine duurt het 6 tot 10 dagen om de helft van een ingenomen dosis af te breken. Hierdoor is het niveau in het lichaam pas na 6 weken enigszins stabiel. Soms duurt het nog langer. Pas daarom niet vaker dan eens per zes weken de dosis aan.

Ga er ook nooit van uit dat een bloedwaarde per definitie stabiel is, misschien is het wel een momentopname in een dalende of stijgende beweging. Het komt vooral door deze lange halfwaardetijd dat instellen op schildklierhormoon anders verloopt dan instellen op andere medicijnen.